Cách Sử Dụng Và Bảo Quản Ắc Quy Xe Nâng Điện Để Dùng Bền Hơn

Ắc quy là bộ phận đắt và dễ hao nhất của xe nâng điện, nhưng tuổi thọ của nó phụ thuộc nhiều vào thói quen người dùng hơn là vào hãng sản xuất. Hai bộ ắc quy cùng loại có thể chênh nhau nhiều năm sử dụng chỉ vì một bên được chăm đều còn bên kia thường xuyên bị xả cạn. Bài viết này hướng dẫn cách sử dụng và bảo quản ắc quy xe nâng điện theo cách dễ áp dụng ngay trong kho.

Vì sao cần bảo quản ắc quy xe nâng điện đúng cách

Ắc quy xe nâng thường là loại chì axit kiểu kéo (traction), gồm nhiều bình đơn ghép thành bộ có điện áp 24 V, 48 V hoặc cao hơn tùy dòng xe. Khác với ắc quy khởi động ô tô, loại này được thiết kế để xả sâu và sạc lại hằng ngày, nhưng không có nghĩa là xả bao nhiêu cũng được. Mỗi lần xả quá sâu là một lần các bản cực bị sunfat hóa, và phần dung lượng mất đi không phục hồi hoàn toàn.

Vì vậy việc bảo quản ắc quy xe nâng điện có thể gói lại trong ba nguyên tắc. Không xả cạn, sạc đúng quy trình và giữ ắc quy sạch, đủ nước, ở nơi thoáng mát.

Kỹ thuật viên đeo kính và găng tay khi bảo dưỡng thiết bị
Đeo kính và găng tay khi bảo dưỡng

Cách sử dụng ắc quy trong ca làm việc

Giữ mức xả an toàn

Phần lớn hãng khuyến cáo nên đưa xe nâng điện đi sạc khi dung lượng còn khoảng 20 đến 30 phần trăm, tức là không dùng quá khoảng 70 đến 80 phần trăm. Đồng hồ báo pin trên xe thường có vạch cảnh báo, và một số xe tự giảm tốc độ nâng khi pin yếu, bạn nên coi đó là tín hiệu cần sạc chứ không phải cố chạy nốt.

Không để xe nằm lâu khi pin cạn

Pin đã xả thấp mà để nguyên nhiều giờ sẽ sunfat hóa nhanh hơn nhiều so với pin được sạc ngay. Nếu xe hết điện giữa ca, hãy đưa vào sạc sớm nhất có thể và không dùng tiếp ở trạng thái pin báo yếu.

Tránh hàng loạt lần sạc ngắn không cần thiết

Với ắc quy chì axit, việc cắm sạc vài phút rồi rút ra lặp đi lặp lại làm nhiệt độ và chu kỳ sạc không ổn định. Nên để mỗi lần sạc chạy đủ chu trình theo bộ sạc, trừ khi hãng pin cho phép nạp cơ hội.

Ba nguyên tắc dùng ắc quy xe nâng
Ba nguyên tắc dùng ắc quy

Kiểm tra và bảo dưỡng định kỳ để bảo quản ắc quy xe nâng điện

Đây là phần quyết định ắc quy có đạt tuổi thọ thiết kế hay không. Nhiều kho sạc đều nhưng bỏ qua khâu kiểm tra, nên ắc quy vẫn xuống cấp sớm vì cạn nước hoặc đóng cặn ở cực.

Việc cần làm Tần suất tham khảo Lưu ý
Kiểm tra mức dung dịch Hằng tuần, hoặc theo hướng dẫn hãng Chỉ bổ sung nước cất đúng loại sau khi sạc đầy
Vệ sinh cực và nắp bình Hằng tuần hoặc khi thấy bám cặn Dùng khăn ẩm, tránh để dung dịch rơi vào bình khác
Kiểm tra giắc cắm và dây nối Hằng ngày, đầu ca Không dùng khi giắc nóng, lỏng hoặc nứt vỏ
Sạc cân bằng Theo khuyến cáo hãng, thường sau nhiều chu kỳ Dùng đúng chế độ của bộ sạc, thông gió tốt
Đo tỷ trọng hoặc điện áp từng bình Hằng tháng hoặc khi thấy bất thường Ghi lại số liệu để so sánh theo thời gian

Nước cất cần được châm đúng lúc. Mức dung dịch thấp làm lộ bản cực, còn châm tràn khi chưa sạc có thể làm dung dịch trào ra ngoài lúc sôi. Hãy làm theo hướng dẫn của hãng ắc quy và dùng nước cất sạch, không dùng nước máy.

Năm việc kiểm tra định kỳ cho ắc quy
Các việc kiểm tra định kỳ

Điều kiện lưu kho và môi trường đặt pin

Nhiệt độ ảnh hưởng mạnh đến ắc quy. Nơi quá nóng làm nước bay hơi nhanh và tăng tốc độ lão hóa, còn nơi quá lạnh làm giảm dung lượng khả dụng và thời gian chạy. Khu sạc nên thoáng, khô, có thông gió vì khi sạc ắc quy chì thoát ra khí hydro dễ cháy.

Khi xe nghỉ lâu, ví dụ vài tuần, hãy sạc đầy trước khi cất, ngắt giắc nối với xe và kiểm tra lại định kỳ. Ắc quy để lâu không sạc sẽ tự xả dần và sunfat hóa.

Những sai lầm làm ắc quy xuống cấp sớm

  • Xả cạn rồi mới sạc: Việc này làm sunfat hóa nhanh và rút ngắn số chu kỳ sạc sử dụng được.
  • Dùng bộ sạc không phù hợp: Sai điện áp hoặc sai chế độ có thể sạc thiếu, sạc quá hoặc làm nóng bình.
  • Để cạn nước cất: Bản cực lộ ra ngoài không khí, hư hỏng nhanh và khó phục hồi.
  • Bỏ qua vệ sinh cực: Cặn bẩn làm tăng điện trở, sinh nhiệt ở giắc cắm và gây hao điện.
  • Đặt ắc quy nơi nóng, ẩm hoặc gần nguồn lửa: Rủi ro về an toàn và làm tuổi thọ giảm mạnh.
So sánh việc nên làm và cần tránh khi dùng ắc quy
Việc nên làm và cần tránh

Pin lithium cần chăm sóc khác ra sao

Pin lithium không cần châm nước cất và không có hiện tượng sunfat hóa, nên khối lượng bảo dưỡng ít hơn. Dù vậy bạn vẫn phải dùng đúng bộ sạc của nhà sản xuất, kiểm tra giắc cắm, theo dõi thông báo của hệ thống quản lý pin và tránh để pin ở nơi quá nóng. Việc nạp cơ hội trong giờ nghỉ thường được cho phép với loại pin này, nhưng cần xác nhận với hãng trước khi áp dụng.

Ghi chép giúp theo dõi sức khỏe ắc quy

Một cuốn sổ hoặc bảng tính đơn giản cho mỗi bộ ắc quy sẽ giúp bạn phát hiện suy giảm sớm. Hãy ghi ngày sạc, mức pin lúc cắm sạc, ngày châm nước, điện áp hoặc tỷ trọng đo định kỳ và thời gian chạy thực tế sau mỗi lần sạc đầy. Khi thời gian chạy giảm dần theo tháng, bạn sẽ biết cần kiểm tra bình hoặc lên kế hoạch thay trước khi xe dừng giữa ca.

Với đội xe có nhiều bộ ắc quy luân phiên, nên đánh số từng bộ và xoay vòng đều để bộ nào cũng được dùng và nghỉ như nhau. Cách này tránh tình trạng một vài bộ bị dùng nhiều còn bộ khác nằm chờ, khiến tuổi thọ lệch hẳn nhau.

Quy trình nhanh cho đội xe

Để việc chăm sóc không phụ thuộc vào trí nhớ của một người, hãy viết thành bảng kiểm ngắn dán ở khu sạc. Một quy trình gọn gồm kiểm tra giắc và vỏ bình đầu ca, đưa xe về sạc đúng ngưỡng, kiểm tra mức dung dịch theo lịch, vệ sinh cực định kỳ và ghi lại các bất thường vào sổ giao ca. Ai phụ trách khu sạc cũng nên được hướng dẫn về an toàn khi thao tác với dung dịch axit, kính và găng bảo hộ.

Việc bảo quản ắc quy xe nâng điện không tốn nhiều công, nhưng cần đều đặn mỗi ngày và mỗi tuần. Hãy bắt đầu bằng việc đặt ngưỡng sạc, lập lịch kiểm tra nước và đào tạo ca trực về quy trình. Cần thêm nước, thay đầu cực hay cả bộ ắc quy? Sumilift có thể hỗ trợ bạn chọn vật tư phù hợp với xe đang sử dụng.